Wypowiedź w mediach

„Neoliberalne z ducha nastawienie na zysk i wąsko rozumianą praktykę doprowadza właśnie do masowych cięć w naukach humanistycznych i społecznych. Kryzys krytycznego myślenia i wtórny analfabetyzm niedługo staną się standardem” – polecamy tekst Olgi Byrskiej w OKO.press o zwolnieniach i restrukturyzacjach dotykających instytucje akademickie na całym świecie.

W artykule można znaleźć także wypowiedź członka prezydium naszej komisji, Mikołaja Ratajczaka, który wskazuje na trudną sytuację instytutów badawczych, w tym w szczególności Polskiej Akademii Nauk: „Pracownicy wielu instytutów PAN dysponują bardzo niskimi albo wręcz żadnymi budżetami badawczymi – środkami na pokrycie kosztów badań, wyjazdów konferencyjnych, zakupu odpowiedniej literatury lub sprzętu – jeśli nie otrzymają grantów badawczych” https://oko.press/akademia-czas-apokalipsy?st_source=ai_overview

Konsultacje dotyczące kodeksu etyki, oceny okresowej pracowników oraz kryteriów ewaluacji

Równolegle ze stanowiskiem Koordynacji Branżowej Nauki i Edukacji OZZ Inicjatywa Pracownicza Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego otrzymało też nasze uwagi do projektu nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Liczymy na otwartą i owocną dyskusję nad kwestiami, które są ważne dla środowiska naukowego w Polsce. https://ozzippan.pl/wp-content/uploads/2026/09/Stanowisko-IP-w-PAN.pdf

Podwyżki dla pracowników jednostek pomocnicznych PAN!

https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C113318%2Cmnisw-od-czerwca-wyzsze-wynagrodzenia-pracownikow-nienaukowych-pan.html

Po interwencji inicjatywy pracowniczej w PAN Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwie Finansów po roku przerwy udało się sfinalizować rozporządzenie podnoszące wynagrodzenie w jednostkach pomocniczych w PAN. Doceniamy i mamy nadzieję, że przy kolejnych rozporządzeniach polepszających sytuację pracowników nienaukowych ministerstwo nie będzie zwlekało tak długo.

3% dla nauki, 100% dla Polski!

3% dla nauki, 100% dla Polski.

Jako Komisja IP w PAN popieramy postulaty akcji „3% dla nauki, 100% dla Polski”. 27 maja o godz. 13 byliśmy pod Sejmem. Tu można zapoznać się z treścią przemówienia przedstawicielki naszej komisji. 3procentnanauke.pl. Nasze postulaty są proste:

Postulat 1. Pracownicy sektora nauki muszą mieć za co żyć

Postulat 2. Stabilne i godne warunki dla studentów i doktorantów

Postulat 3. Badacze muszą mieć za co prowadzić badania naukowe

Tutaj opowiadamy o naszych postulatach: https://www.youtube.com/watch?v=JMVyvK-5htA

Tym postulatom w maju towarzyszyć będą wspólne działania:

Promocja nauki w mediach społecznościowych z hasłem #3procentNaNaukę. Zachęcamy do tworzenia rolek i postów przybliżających znaczenie Państwa badań! Potrzebne jest zbudowanie pozytywnego obrazu polskich naukowców i podkreślenie korzyści płynących z naszej pracy. Przykłady na profilach i stronie 3procentnanauke.pl

Petycja do rządu – pokażmy jak wielu osobom, które tak licznie nie zdołają zebrać się pod sejmem, zależy na zwiększeniu finansowania nauki! Zapraszamy do podpisywania petycji: https://www.petycjeonline.com/3_procent_na_nauke

Protest przeciwko głodzeniu nauki! Spotykamy się 27 maja o godz. 13:00 pod Sejmem RP (pomnikiem AK). Zapraszamy w fartuchach laboratoryjnych, z rekwizytami, transparentami i dużą dozą energii

Niech będzie to nasza wspólna akcja!

Zapraszamy do aktywnego udziału i przekazywania informacji o akcji!

Zachęcamy do śledzenia i udostępniania strony i kanałów:

www: https://3procentnanauke.pl/

X/twitter: https://twitter.com/3procentnanauke

facebook: https://www.facebook.com/3procentnanauke

instagram: https://www.instagram.com/3procentnanauke

Rozmowy ze związkowcami z Czeskiej Akademii Nauk

23 kwietnia w Pradze odbyło się spotkanie reprezentacji związku zawodowego pracowników Czeskiej Akademii Nauk z członkiem naszego Prezydium, Mikołajem Ratajczakiem.

Rozmowy dotyczyły strategii działań związkowych, specyfiki funkcjonowania organizacji pracowniczych w Polskiej i Czeskiej Akademii Nauk, wyzwań, przed którymi stają dzisiaj pracownicy i pracownice obu instytucji (zwłaszcza osoby na niższych szczeblach kariery akademickiej oraz na stanowiskach nienaukowych), a także perspektyw na wspólne działanie w przyszłości.

Planowane są kolejne spotkania naszych komisji, kolejne w Warszawie!

Kolejne spotkania robocze w Ministerstwie

W marcu i kwietniu 2026 roku nasza delegacja ponownie spotkała się z wiceministrą nauki Karoliną Zioło-Pużuk, aby upewnić się, że nasze propracownicze poprawki do projektu nowelizacji ustawy o PAN zostały uwzględnione w procesie konsultacji. Ministerstwo deklarowało, że strona społeczna szczególnie zabiegała o wpisanie do ustawy trzynastek, a więc miały one wrócić w ostatecznym projekcie nowelizacji. Ponadto protestowaliśmy w sprawie zapisów wyłączających pracowników pan z przepisów kodeksu pracy. Ostateczny projekt zakłada obowiązkowy udział przedstawicieli związków zawodowych w radach naukowych instytutów oraz konieczność opiniowania przez związki kandydatur na dyrektorów.

Wyniki pracy zespołu doradczego ds. opracowania dobrych praktyk i mechanizmów przeciwdziałania mobbingowi oraz wspierania dobrostanu i profilaktyki zdrowia psychicznego w systemie szkolnictwa wyższego i nauki

Nasze liczne apele i rozmowy z Ministerstwem w sprawie palącej konieczności wypracowania konkretnych przepisów chroniących pracowników i pracownice przed wszelkimi formami dyskryminacji zostały usłyszane. Przedstawicielka naszej komisji, Magdalena Surdyka, przez ostatnie miesiące brała udział w pracach zespołu doradczego ds. opracowania dobrych praktyk i mechanizmów przeciwdziałania mobbingowi oraz wspierania dobrostanu i profilaktyki zdrowia psychicznego w systemie szkolnictwa wyższego i nauki.

Zespół opracował rekomendacje systemowe, które mają wzmocnić ochronę pracowników i pracownic uczelni oraz instytutów badawczych, a także poprawić standardy reagowania na przemoc, dyskryminację i nadużycia w środowisku akademickim. Efekty pracy zespołu są widoczne w projekcie nowej ustawy o PAN, w której w końcu znalazły się zapisy o konkretnych procedurach w przypadku spraw o mobbing i inne formy dyskryminacji. 

23.01.2026 r. odbyło się oficjalne podsumowanie prac zespołu podczas konferencji prasowej w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, z udziałem ministra nauki i szkolnictwa wyższego Marcina Kulaska oraz wiceministry nauki Karoliny Zioło-Pużuk, na której zaprezentowano pierwszą część pakietu antydyskryminacyjnego przygotowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

To ważny krok w stronę bezpieczniejszego, bardziej wspierającego i odpowiedzialnego systemu nauki. A wspólnie możemy wywalczyć jeszcze więcej dobrych zmian.

 Szczegóły komunikatu MNiSW:

https://www.gov.pl/web/nauka/ministerstwo-nauki-i-szkolnictwa-wyzszego-przedstawilo-1-czesc-pakietu-antydyskryminacyjnego-dla-uczelni-i-instytutow

Międzyzakładowa Komisja OZZ IP PAN wraz z Zakładową Komisją OZZ IP w Instytucie Psychologii PAN wzięły udział w konsultacjach projektu ustawy o PAN

Nasze siostrzane komisje połączyły siły, aby przedstawić wspólne stanowisko dotyczące planowanej na 2026 rok reformy PAN. Nasze uwagi dotyczyły:

a) demokratyzacji PAN i reformy jej struktury;
b) sytuacji finansowej PAN;
c) ochrony praw pracowniczych i procedur dyscyplinarnych;
d) innych kwestii szczegółowych.

Zapraszamy do zapoznania się ze stanowiskiem.

Stanowisko naszej komisji wobec braku podwyżek w PAN

Stanowisko naszej komisji wobec braku podwyżek w PAN jest jasne: stop głodzeniu nauki, czas na systemowe zmiany! Wynagrodzenia dające młodym pracownikom szanse rozwoju, a nie gwarancję ubóstwa, równość w podwyżkach między jednostkami oraz objęcie nimi wszystkich pracowników sektora nauki, systemową waloryzację płac zamiast zależności od łaski polityków. Zapraszamy do przeczytania naszego tekstu w Forum Akademickim: https://forumakademickie.pl/inwestycje-w-nauke-a-glodzenie-pan

Spotkanie robocze w Ministerstwie

19 sierpnia 2024 r. reprezentacja Międzyzakładowej Komisji Ogólnopolskiego Związku Zawodowego 23 maja 2025 r. reprezentacja Międzyzakładowej Komisji Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Inicjatywa Pracownicza w PAN spotkała się z ministrą Karoliną Zioło-Pużuk. Przedstawiliśmy jej postulaty pracownicze do nowelizacji ustawy o PAN.

– zwiększenia kompetencji ciał kolegialnych i reprezentatywności wszystkich grup pracowniczych instytutów w strukturach PAN;

– podwyżek wynagrodzeń dla pracowników badawczo-technicznych i administracyjnych oraz ustalania ich minimalnych wynagrodzeń zasadniczych na poziomie całego PAN;

– ochrony praw pracowniczych na poziomie międzyzakładowym, wprowadzenia wytycznych antymobbingowych i antydyskryminacyjnych, zwiększenia zakresu decyzyjności komisji ds. etyki w nauce i kar za łamanie kodeksu etyki pracownika naukowego;

– zapewnienia finansowania zgodnego z zadaniem prowadzenia badań na najwyższym poziomie, dalszych systematycznych podwyżek wynagrodzeń i środków na badania;

– rozdzielenia instytutów PAN i korporacji wybitnych uczonych;

– zwiększenia finansowania i zapewnienia trzynastych pensji na poziomie ustawy.

Spotkanie oceniamy jako merytoryczne, konkretne i dające nadzieję na stopniowe wdrażanie realnych rozwiązań problemów trapiących instytuty PAN. (pobieranie poniżej lub https://ozzippan.pl/wp-admin/upload.php?item=1469 )

Komentarze prezydium medialne przy okazji dyskusji o nowelizacji ustawy o PAN

Komentarz Filipa Taterki w RDC: https://www.rdc.pl/podcast/magazyn-ekonomiczny_UTwfU2vb8FOR2vCLz4fL?episode=e1nP7VoJJbjIX5eFiM5I&active_page=1

Komentarz Katarzyny Roman-Rawskiej w TOK FM: https://audycje.tokfm.pl/podcast/162803,-Bez-tego-nie-zrobimy-dobrej-nauki-Jakich-zmian-chca-pracownicy-PAN

Stanowisko Prezydium w OKO Press: https://oko.press/glos-pracowniczy-w-sprawie-nowelizacji-ustawy-o-pan

Postulaty pracownicze do nowelizacji ustawy o PAN

19 sierpnia 2024 r. reprezentacja Międzyzakładowej Komisji Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Inicjatywa Pracownicza w PAN spotkała się z ministrem Maciejem Gdulą. Przedstawiliśmy postulaty pracownicze do nowelizacji ustawy o PAN. 

Nasze główne postulaty dotyczą:

• zwiększenia kompetencji ciał kolegialnych i reprezentatywności wszystkich grup pracowniczych instytutów w strukturach PAN; 
• ochrony praw pracowniczych na poziomie międzyzakładowym, wprowadzenia wytycznych antymobbingowych i antydyskryminacyjnych, zwiększenia zakresu decyzyjności komisji ds. etyki w nauce  i kar za łamanie kodeksu etyki pracownika naukowego;
• zapewnienia finansowania zgodnego z zadaniem prowadzenia badań na najwyższym poziomie – dalszych systematycznych podwyżek wynagrodzeń i środków na badania;
• rozdzielenia instytutów PAN i korporacji wybitnych uczonych; 
• zwiększenia finansowania i zapewnienia trzynastych pensji na poziomie ustawy. 

Spotkanie oceniamy jako merytoryczne, konkretne i dające nadzieję na zrozumienie ze strony ministerstwa potrzeby bardziej zdecydowanych zmian niż te przewidziane w projektowanej nowelizacji. 

W naszej ocenie w toczącej się medialnej debacie na temat nowelizacji ustawy o PAN dominuje perspektywa korporantów, brakuje natomiast dyskusji nad poważnymi problemami instytutów PAN i sytuacją ich sprekaryzowanych pracowników. Mamy nadzieję, że nasze spotkanie z ministrem Gdulą i jego współpracownikami pokazało realne problemy trapiące pracowników i doktorantów PAN, wynikające m.in. z braku regulacji zapobiegających mobbingowi, permanentnego niedofinansowania i nieprzemyślanej struktury organizacyjnej. 

Załączamy pismo zawierające postulaty Związku Zawodowego Inicjatywa Pracownicza PAN złożone na ręce ministra (pobieranie poniżej lub https://ozzippan.pl/wp-content/uploads/2024/08/IP-pismo1-19Aug.pdf )

Postulaty OZZIPPAN do reformy Polskiej Akademii Nauk i spotkanie z ministrem

18 kwietnia 2024 r. reprezentanci i reprezentantka naszej Komisji spotkali się z ministrem Maciejem Gdulą. Przedstawiliśmy nasze postulaty dotyczące przyszłej reformy Polskiej Akademii Nauk.
Rozmawialiśmy o sytuacji w Polskiej Akademii Nauk i problemach niektórych z instytutów z wypłaceniem podwyżek pensji pracownikom naukowym.
Zwróciliśmy też uwagę na nieuwzględnienie w podwyżkach pracowników nienaukowych Akademii.
Jednym z naszych postulatów było także zwiększenie znaczenia kolegialności ciał.
Kontynuujemy działania na rzecz poprawy sytuacji Pracowników i Pracownic PAN.
Jeśli chcesz nam w tym pomóc, dołącz do nas! https://ozzippan.pl/jak-dolaczyc/

Komentarz Dominiki Majchrzak dla Neesweeka w sprawie niskich wynagrodzeń w nauce

„Moje wynagrodzenie jest niewiele wyższe od minimalnej krajowej. Właściwie zawsze musiałam łapać dodatkowe zlecenia, by związać koniec z końcem” – członkini naszej Komisji, Dominika Majchrzak (na zdjęciu), komentuje w Newsweeku niskie zarobki pracownic i pracowników PAN – i ogólnie w sektorze polskiej nauki.
foto: Neewsweek, art. z dn. 4 lipca 2023